Tài nguyên Thư viện

Thành viên trực tuyến

1 khách và 0 thành viên

Thống kê

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Menu Thư viện

    Gốc > Bản tin, Sự kiện > Tin tức - Sự kiện Giáo dục >

    Giáo dục VN và căn bệnh thiếu hạnh phúc mãn tính

    Nếu thiếu triết lý giáo dục thì mỗi trường phải khác nhau và có chất lượng khác nhau. Sự phổ biến của những giá trị thấp trong nền giáo dục VN thể hiện rằng chúng ta có một triết lý giáo dục và triết lý ấy sai. Từ đó, nền giáo dục VN mang căn bệnh thiếu hạnh phúc mãn tính tới cho con người - Chuyên gia Nguyễn Trần Bạt nói.

     >> Giáo dục VN: Loay hoay phát minh lại... cái bánh xe

    Học sinh VN không tồi, nhưng rất vất vả, và không có thời gian hưởng thụ cuộc sống

    Khủng hoảng với người tổ chức, không phải với bản thân nền giáo dục

    - Thưa ông, một số người nói rằng GD VN đang khủng hoảng. Quan điểm của ông thế nào?

    - Tôi không nghĩ thế. Chính xác hơn, khủng hoảng chỉ xảy ra ở những người tổ chức nền GD chứ không phải khủng hoảng nền GD.

    Nền GD Việt Nam từ xưa đến nay có những nhược điểm của nó, nhưng vẫn là một nền GD và vẫn cho ra sản phẩm. Những sản phẩm của GD VN là kết hợp của sự cố gắng một cách chưa đầy đủ của những người tổ chức và quản lý GD và những cố gắng bù đắp hạn chế của cơ sở hạ tầng GD của xã hội VN, của các gia đình học sinh - và không phải tất cả các sản phẩm ấy đều tồi, vẫn có những sản phẩm tốt.

    Nếu nói về sự khủng hoảng thì chúng ta phải xem xét nó ở khía cạnh này:

    + Thứ nhất, những quan điểm về chất lượng, tiêu chuẩn, khuynh hướng và đòi hỏi của nền GD không rõ ràng, không nhất quán và không hội tụ đủ sự đồng thuận của xã hội;

    + Thứ hai, nền GD của chúng ta không bắt nguồn từ việc xác lập những mục tiêu, những đòi hỏi của xã hội và thiết lập một chương trình thoả mãn những đòi hỏi ấy. Cho nên, theo cách nói hơi chế giễu của một số người, nó trở thành nền GD "vô cảm".

    GD Việt Nam mang tới bệnh "thiếu hạnh phúc mãn tính"

    - Ý của ông là sự mâu thuẫn về mục tiêu, đòi hỏi của người tổ chức nền GD với người thụ hưởng nền GD sẽ tạo nên một "nền GD vô cảm"?

    - Đó chính là mâu thuẫn rất lớn, rất căn bản. Trong khoảng nửa thế kỷ, GD VN mang tới sự thiếu hạnh phúc thường xuyên, mãn tính đối với học sinh. Vô vàn nội dung đào tạo bắt buộc, cộng với những chương trình bổ trợ kiến thức khiến lượng thông tin dồn vào chương trình học tập quá lớn. Vì thế học sinh VN không tồi, nhưng rất vất vả, và không có thời gian hưởng thụ cuộc sống ở thời kỳ quan trọng nhất của hình thành nhân cách.

    Thay vì nhặt vào tiềm thức những ấn tượng tốt đẹp nhất của đời người, dành thời gian đọc sách, nghe nhạc, vui chơi... học cách làm người, các em phải gồng mình với gánh nặng và sức ép của thời lượng học và những mâu thuẫn vốn dĩ không đáng có: cuộc tranh cãi về tăng học phí, quan niệm về tốt xấu và nhân cách...

    Phải nói rằng, sự khủng hoảng hiện nay không phải là sự khủng hoảng của nền giáo dục mà là sự khủng hoảng các quan điểm giáo dục. Các em học sinh cũng không khủng hoảng mà các em học hành rất vất vả và sự hình thành nhân cách của các em diễn ra trong những điều kiện rất khó khăn. Các em không được hưởng những sự yên tĩnh vốn có của đời sống học sinh như trong chiến tranh. Bây giờ các em phải đứng giữa những cuộc tranh cãi về mặt quan điểm giáo dục...

    Các bài viết cùng chủ đề

    Việt Nam đang đi theo triết lý giáo dục nào?

    GS.Cao Huy Thuần: Đại học là hàng hóa hay công ích? (1)

    GS. Cao Huy Thuần: Đại học giữa hai luận lý

    Giáo dục VN: Loay hoay tìm cách phát minh lại... cái bánh xe

    - Có một số người nói thời chiến tranh người ta chỉ có hai gam màu tối hoặc sáng, trở thành người tốt hoặc người xấu. Nhưng bây giờ trong thời bình, nhất là trong thời đại toàn cầu hoá, người ta bắt đầu có nhiều sự phân vân lựa chọn: trở thành một người giống như người Mỹ, một người giống người Nhật hay một người giống như người Trung Quốc… tức là các sắc độ giữa sáng và tối là rất phong phú, buộc người ta phải phân vân lựa chọn. Chính sự phân vân này của xã hội cũng dội vào trong giáo dục. Như vậy có phải sự phân vân hay sự không yên tĩnh ấy là kết quả tất yếu của sự phát triển xã hội?

    Đừng nói rằng trong chiến tranh chúng ta đơn giản hơn bây giờ. Trong chiến tranh, chúng ta áp đặt một quan điểm đơn giản hơn thì có thể, nhưng trong chiến tranh cuộc sống không hề đơn giản hơn.

    Lúc đó, người Việt Nam không phải không nghĩ đến vẻ đẹp của người Pháp, người Mỹ, vẻ đẹp của những nền văn hoá khác thâm nhập vào Việt Nam. Thậm chí, toàn bộ việc truyền tải những giá trị văn học và văn hoá của nhân loại vào Việt Nam trong thời kỳ chiến tranh tốt hơn nhiều so với bây giờ.

    Trong chiến tranh, các thày giáo của thế hệ chúng tôi biết nhiều hơn, biết một cách chắc chắn hơn, biết một cách căn bản hơn, biết một cách ổn định hơn các thày giáo bây giờ.

    Phần lớn những cuộc thảo luận trong xã hội về giáo dục bây giờ là của những thày giáo của thế hệ tôi, ví dụ như giáo sư Văn Như Cương, giáo sư Hoàng Tụy… Họ xót ra cho cái quãng thời gian cực kỳ quan trọng để hình thành nhân cách con người.

    Tuy nhiên, những cuộc tranh luận ấy chưa đi đến đâu cả bởi vì cái mâu thuẫn căn bản không giải quyết được ở đây là mâu thuẫn giữa đòi hỏi của chính trị và đòi hỏi tự nhiên của đời sống đối với giáo dục.

    VN đang chấp nhận triết lý giáo dục sai

    - Có nhiều người cho rằng chúng ta thiếu triết lý giáo dục. Quan điểm của ông về vấn đề này thế nào?

    Chúng ta không thiếu triết lý giáo dục mà chúng ta đang chấp nhận một triết lý giáo dục sai.

    Nếu thiếu triết lý thì mỗi một trường phải khác nhau và có chất lượng khác nhau. Sự phổ biến của những giá trị thấp, của những giá trị không có chất lượng một cách rộng rãi trong nền giáo dục Việt Nam thể hiện rằng chúng ta có một triết lý giáo dục và triết lý ấy sai. Cho nên, chúng ta cần phải tìm ra một triết lý đúng đắn.

    Trong quyển sách "Cải cách và sự phát triển", tôi đã nói rằng phải trả lại cho nhà trường tính độc lập của nó, sự tự do của nó. "Tự do - Tự lập - Tự trọng " là ba công đoạn đào tạo ra con người.

    Trước hết chúng ta phải tạo ra con người, triết lý gì thì cũng phải phục vụ việc tạo ra con người, mà con người thì phải tự do, tự lập, tự trọng, trên nền tảng ấy con người mới có thể có thành tựu khác. Nếu không có nền tảng ấy, mọi sự bàn cãi đều là vô nghĩa.

    Bởi vì nếu xác định được mục tiêu đào tạo là con người Tự do, Tự lập, Tự trọng thì người ta mới có tiêu chuẩn để chọn giáo viên và cái cộng đồng giáo viên là những người tạo ra các sản phẩm Tự do, Tự lập, Tự trọng đó mới có thể tạo ra được một người đứng đầu ngành giáo dục phù hợp cho mục tiêu ấy.

    Nhìn vào chính sách hợp đồng với giáo viên, tôi thấy rằng, chính sách của chúng ta chưa có sự chiếu cố đến con người, đến tâm lý thông thường của con người. Nếu nhà lãnh đạo quên mất nhân tố con người mà ứng xử với thầy thì thầy lấy đâu ra nhân tố con người để ứng xử với trò? Chúng ta đã làm nhiều việc thiếu tế nhị trong một khu vực mà đáng ra mỗi một động thái đều phải diễn ra hết sức tinh tế, nhẹ nhàng.

    Triết lý gì thì cũng phải phục vụ việc tạo ra con người, mà con người thì phải tự do, tự lập, tự trọng, trên nền tảng ấy con người mới có thể có thành tựu khác.


    Hơn nữa, tất cả những bàn cãi hiện nay đều đang ở phạm vi hẹp và chưa đi vào được cãi lõi của vấn đề. Sự tranh cãi hiện nay giữa các nhà giáo dục của chúng ta cũng chỉ đến mức Bộ trưởng, Thứ trưởng Bộ giáo dục mà họ không phải là người chịu trách nhiệm cuối cùng về chất lượng của nền giáo dục.

    Người chủ trì chương trình cải cách giáo dục phải là người đứng đầu đất nước và ông ấy phải chịu trách nhiệm về chất lượng giáo dục chứ không phải là Bộ trưởng Bộ Giáo dục.

    Không cứ gửi con đi du học là hay

    - Có lẽ trong lúc chờ đợi cải cách GD có kết quả, cách tốt nhất là cho con em đi du học...(!)

    - Tôi cho rằng cần phải cải cách GD ngay lập tức chứ không phải là trong khi chờ đợi chính phủ phân vân về việc cải cách GD thì chúng ta cứ gửi con em đi ra nước ngoài học.

    Từ chối các dịch vụ GD ở trong nước để đi du học ở nước ngoài là một phản ứng của xã hội. Nhưng tôi thấy cần cảnh báo rằng du học không phải là không có những nhược điểm của nó.

    Để làm cho con mình trội hơn con người khác thì du học là một phương tiện tốt. Nhưng để cho nó trở thành một con người hoàn chỉnh, có khả năng để phục vụ xã hội Việt Nam thì du học không những không tích cực mà thậm chí còn tiêu cực. Bởi vì một đứa trẻ khi đi du học sẽ được tiếp nhận một yêu cầu văn hoá khác với môi trường mà nó phải sống và phục vụ lâu dài.

    - Hình như ông có con đi du học nước ngoài...?

    - Đó là trải nghiệm khiến tôi biết rất rõ tất cả những mặt tiêu cực của quá trình này. Học sinh đi du học có thể ở lại nước ngoài phục vụ tốt, nhưng cũng chỉ tốt trong giai đoạn đầu thôi. Khi chất lượng của nhà trường bắt đầu nhạt đi rồi thì trần sì còn lại một người Việt Nam có kiến thức Tây, họ rất ít năng lực cạnh tranh ở nước ngoài, cạnh tranh lâu dài là không thành công.

    Cạnh tranh trước mắt, 5-7 năm sau khi ra trường thì có thể người Việt thành công hơn người Tây nhưng khi cương vị tăng lên, họ buộc phải trở thành người lãnh đạo một nhóm lao động trong một xã hội mà nền văn hoá ấy không phải của mình thì người ta không còn giữ được ưu thế nữa. Và cũng không có người Việt Nam nào bỏ nước đi rồi không quay về. Và thế là có sự khập khễnh về văn hoá, thậm chí là không tương thích về văn hoá khi ở lại lâu dài.

    Cho nên, những người đi du học chỉ có thể cống hiến một cách có hiệu quả vào những giai đoạn đầu tiên khi mà những nhược điểm hay đặc điểm văn hoá của họ chưa bộc lộ ra trong môi trường văn hoá mới. Người Việt Nam khó thành công ở nước ngoài và người Việt Nam du học rất khó thành công ở trong nước. Đấy là kết luận của tôi, cũng là kết luận khoa học chứ không phải là nói một cách hàm hồ.

    GD không phải là duy trì bản sắc

    - Nhưng ông cũng đã từng dự báo rằng tương lai của GD chính là sự giao lưu GD?

    Đúng thế. Nền GD của chúng ta phải tạo ra những sản phẩm có năng lực ứng xử toàn cầu, bởi vì chúng ta phải cạnh tranh. Một nền GD muốn tạo ra được những sản phẩm có năng lực ứng xử toàn cầu thì phải là nền GD cởi mở, càng ít đặc thù càng tốt.

    Về mặt triết học người ta đã nghiên cứu và kết luận rằng, phải chống lại việc hình thành các bản sắc, bởi vì nếu đã thành bản sắc thì khó hội nhập, khó tiếp cận cái khác. Chúng ta phải nhớ rằng, bản sắc là thói quen. Trong một xã hội mà tốc độ phát triển nhanh như thế này thì không có đủ điều kiện, không có đủ thời gian để hình thành thói quen. Cho nên, GD phải là GD những giá trị phổ quát.

    Tôi lấy ví dụ, ngày xưa chúng tôi đi học, chúng tôi yêu những giá trị của nền văn hoá Pháp. Mặc dù người Pháp xâm lược Việt Nam nhưng chúng tôi không nhầm lẫn giữa thực dân Pháp và Victor Hugo. Nếu GD lòng căm thù thực dân Pháp đến mức mà học sinh không còn hiểu được những giá trị nhân văn của Victor Hugo nữa thì nền GD ấy hỏng.

    Những sáng kiến như quỹ Fulbright giúp con người hiểu các nền văn hóa khác nhau, làm cho tính đặc thù, tính tù đọng văn hóa giảm đi. Trong khi đó, chúng ta thích co cụm lại, gìn giữ bản sắc. Đó là dấu hiệu của tính chậm phát triển nhận thức.

    Làm thế nào chúng ta biết cái gì là bản sắc của mình? Bản sắc là cái tự nhiên, nó sẽ đọng lại một cách tự nhiên mà không cần phải giữ.

    Chúng ta cứ nhắc đi nhắc lại rằng hòa nhập mà không hòa tan, nhưng hòa tan thế nào được. Các bạn sang quận 13 bên Paris, đến chợ Việt, chợ Tàu, ở đó các bạn sẽ thấy không hòa tan được. Các bạn đến quận Cam ở bên Mỹ, các bạn sẽ thấy rằng không hòa tan được. Sang đến Mỹ hơn 20 năm rồi, chữ nghĩa, giọng điệu của người Việt vẫn vậy, có hòa tan được đâu. Hay như Bác Hồ xa nước 30 năm mà vẫn nói giọng Nghệ An, thấy nhà thơ đưa đẩy một câu Kiều thì vẫn nhớ. Cho nên, tôi xin nhắc lại là tôi lên án việc bắt con người phải giữ gìn bản sắc. Bản sắc là cái tự nó chứ không phải cái mình muốn.

    - Có thể người ta thấy được cái sức mạnh của bản sắc và người ta muốn dùng nó để làm sức mạnh cho GD, nhưng họ đã làm quá đi?

    Không, GD không đòi hỏi phải làm việc ấy. GD là đào tạo nhân cách. Nhân cách con người là một giá trị có tính phổ quát. Chúng ta chinh phục thế giới bằng nhân cách của chúng ta mà nhân cách của chúng ta không phải là tiêu chuẩn của chúng ta, nhân cách của chúng ta là cái làm xúc động người khác, cái làm người khác vị nể.

    Tạo ra nhân cách tốt là tạo ra khả năng để con người bằng những công cụ thô sơ ban đầu của mình linh cảm thấy cái đúng, cái đẹp và cái phải.

    Ở thế hệ của tôi, không có chuyện bố mẹ cho con gái đi chơi với bạn trai đến 9 giờ tối. Anh nào thích thì đến nhà ngồi nói chuyện. Bây giờ các bạn thoải mái hơn. Vậy việc bắt ngồi tâm sự ở nhà với việc muốn đi đâu thì đi, cái gì hay hơn? Ở Mỹ, con gái qua 18 tuổi thì có thể đi chơi và ở lại nhà bạn trai. Nhưng khi người ta qua 18 tuổi thì người ta phải chịu trách nhiệm về thân phận, về cuộc đời của người ta và đấy là văn minh. Khi con người ý thức về giá trị của mình, có tinh thần trách nhiệm với bản thân mình thì cái đấy quyết định chất lượng cuộc sống của mình chứ không phải mình được giữ gìn, mình được chăm sóc tốt thì mình có số phận tốt.

    Có gia đình 2 con, đứa học giỏi mẹ nó khoe, đứa học dốt mẹ nó giấu. Chỉ riêng cách hành xử đó về mặt con người đã là hỏng rồi. Khoe con học giỏi biến nó thành kiêu ngạo, làm mất giá trị con người của nó. Giấu con học dốt thì làm nó không tự tin, làm giảm giá trị của nó và anh cũng mất luôn nó. Theo cách nào đó, con người chúng ta không thành người lớn được, vẫn mãi ở trạng thái vị thành niên.

    Cải cách GD không quá phức tạp

    - Vậy những biện pháp cụ thể để cái cách GD là gì thưa ông?

    - Trong một loạt bài về cải cách GD tôi đã nói rồi. Đầu tiên phải tạo ra cơ sở vật chất. Cơ sở vật chất gồm hai thứ, cái anh bỏ vào và cái anh huy động. Mỗi một tỉnh cần phải quy hoạch một khu vực GD, ở đấy phải có các trường phổ thông cơ sở, phổ thông trung học, trường dạy nghề, trường đại học… nó tạo ra một hệ thống liên hoàn có chất lượng địa phương.

    Thứ hai là loại bỏ tất cả những nội dung không cần thiết cho việc hình thành nhân cách và năng lực chuyên môn của con người. Nếu không làm được ở từng tỉnh thì ít nhất phải làm ở từng khu vực. Lặng lẽ mà làm, không ầm ĩ gì cả, và nhà nước phải có ngân sách đầu tư cho chuyện ấy hoặc phải bán trái phiếu để đầu tư cho chuyện ấy.

    Trong khi chờ đợi chất lượng trở nên ổn định thì phải có ưu đãi để khuyến khích. Bây giờ chúng ta cần phát triển hệ thống giáo viên thì chúng ta tăng lương giáo viên lên. Nhưng có lúc chúng ta lại muốn công bằng xã hội, tăng lương giáo viên thì chúng ta lại e ngại làm các nghệ sĩ bực mình. Chúng ta cần phải làm dứt khoát mọi chuyện và phải có ý chí rõ ràng. Tôi nghĩ rằng cần làm ngay, làm một cách kiên nhẫn và yên lặng, không làm huyên náo học đường, kể cả làm để tạo ra cơ sở vật chất của nó.

    Tôi nghĩ rằng, thực ra cải cách GD không phải là quá phức tạp. Chúng ta đã từng có một nền GD tốt. Những năm 65 trở về trước chúng ta có một nền GD rất tốt, chúng ta có thầy tốt, trò tốt, hầu hết những người lãnh đạo bây giờ đều qua giai đoạn học tập này. Hay nói cách khác là chúng ta đã từng có những giai đoạn tốt, nhưng chúng ta không biết, chúng ta chê bai nó, những người sau muốn phủ nhận thành công của người trước và tạo ra các trạng thái càng ngày rối rắm. Đấy là sự cãi nhau giữa những người đứng đầu về thành tích của họ chứ không phải vì sự hoàn thiện của nền GD. Bố mẹ mà cãi nhau trước mặt con cái, thầy mà cãi nhau trước mặt trò thì đấy là tội ác.

    - Nhưng những người có nhiệm vụ quản lý nền GD tương lai lại chính là sản phẩm GD của thời hiện tại. Vậy có phải là chúng ta chỉ có thể trông chờ vào yếu tố đột biến nào đấy để thúc đẩy quá trình cải cách GD một cách triệt để?

    - Không, không có sự đột biến nào, đừng chờ đợi sự đột biến như một sự may rủi. GD là công việc hết sức quan trọng, nó phải được tiến hành bởi những lực lượng sẵn có, và những lực lượng ấy phải ý thức được nghĩa vụ lịch sử của mình.

    - Ông có nói là nếu không có năng lực tạo ra được một nền GD mới thì phải học ở những nơi khác. Theo ông, chúng ta nên học nền GD nào?

    - Có rất nhiều mô hình GD tốt, cái gì gần với mình thì học. Chúng ta phải biết lựa chọn cho mình một vài phương án. Ví dụ, chúng ta là một nước cộng sản, mô hình gần nhất với chúng ta là mô hình ở đấy nền xã hội dân chủ thống trị, như các nước Bắc Âu chẳng hạn. Chọn mô hình nào còn tuỳ thuộc vào các nhà lãnh đạo, nhưng phải cân nhắc khi lựa chọn để không gây ra sự dị ứng đối với toàn bộ lịch sử đã có của nền GD Việt Nam, tức là phải bỏ vào, cấy vào, phải đặt vào một cách êm ái để không gây huyên náo và đảo lộn đời sống học đường.

    - Nếu làm đúng hướng như thế, "làm ngay, làm một cách kiên nhẫn và yên lặng" thì theo ông trong vòng bao nhiêu lâu chúng ta sẽ lại có một nền GD tiên tiến?

    - Tôi nghĩ nếu làm năm nay thì sang năm sẽ bắt đầu có kết quả. Nếu chúng ta tạo ra được cảm hứng đúng thì xã hội sẽ thức tỉnh, sẽ phấn khởi, đồng lòng và nó sẽ có hiệu quả ngay.

    - Xin cảm ơn ông!

    • Hương Lan - Nguyên Nhung (thực hiện)

    Họ và tên: xua dan
    Địa chỉ: daklac
    Email: phandan60@yahoo.com

    Bài viết có nhiều ý kiến mới mẻ và sâu sắc!

    Họ và tên: Hoàng Nhẫn
    Địa chỉ: Lào Cai
    Email: nhanthiennhan@yahoo.com

    Tôi đã trải qua quá trình trải nghiệm giữa việc học và cái cách sử dụng những kiến thức mình học trong đời sống và công việc nên tôi cảm thấy rất tiếc cho công sức mình bỏ ra. Từ thời niên thiếu cho tới khi vào đại học ký ức của tôi chỉ là những bài tập những trang sách, tôi phải dành quá nhiều thời gian cho việc học bởi tư tưởng lúc đó chỉ là học thật nhiều để chở thành người tài có ích cho xã hội đem lại niềm vui, tự hào cho gia đình. Rồi chúng tôi học như những kẻ thụ động, học như những cỗ máy học ngày học đêm để đáp ứng được các giáo án, bài tập nhà trường giao cho mà cứ nghĩ rắng khi thi được điểm cao rồi sau này sẽ tài giỏi làm được mọi thứ. Bây giờ đi làm tôi mới nhận ra được những gì mình học là rất nhiều nhưng cái mà mình sử dụng thực tế thì hầu như không có. Tôi sống và làm việc thiếu tự tin thiếu năng động, chậm phản ứng, thiếu linh hoạt trước các khó khăn. Đây cũng là thực trạng chung cho các sản phẩm giáo dục trong xã hội. Tôi mong cả xã hội và nhất là các nhà lãnh đạo hãy nỗ lực để mỗi một con người khi trưởng thành phải tự hào bởi những gì mình đã được học.

    Họ và tên: Nguyễn Hà My
    Địa chỉ:
    Email: meolu_169@yahoo.com

    Đây là 1 bài rất hay. Có những vấn đề mới mẻ mà từ trước chúng em đi học chưa ai nhắc tới. Em đang theo học 1 trường mà sau này khi tốt nghiệp chúng em sẽ là người có trách nhiệm thực hiện những gì xã hội đang đặt ra cho nền giáo dục nước nhà. Trong qúa trình học em nhận ra rằng kiến thức các thầy cô dạy vô cùng quí với chúng em. Nhưng thực sự em ko biết chúng sẽ áp dụng vào đâu trong cuộc sống này hay công việc sau này. Có thể mọi người cho rằng chúng em chưa có những trải nghiệm nhưng quả thật việc áp dụng những lí thuyết hiện nay nhà trường đang giảng dạy thật khó với chúng em. Và chúng em thì quá thiếu những trải nghiệm thực tế để hiểu những điều đó

    Họ và tên: lê hùng
    Địa chỉ: hà tĩnh
    Email: xaque2401@gmail.com

    Tôi cũng có một phần như bạn nhẫn ở trên bao nhiêu kiến thức học để rồi lạc lỏng trong cuộc sống vì những kiến thức mình học giờ không sử dụng được hoặc là quá lạc hậu. và theo tôi những người quản lý giáo dục cần suy nghĩ cho kỹvì tôi thấy hầu như mọi người đi học là lấy được tấm bằng nhưng trong khi đó kiến thức rỗng hoặc là cũng không thiết thực trong công việc và cuộc sống cho nên theo ý kiến của tôi là:chúng ta đào tạo ra một mặt bằng dân trí mặt khác đào tạo ra đội ngủ tri thức đúng thực với giá trị của nó. tránh lãng phí tiền của của người dân và hơn hết là nguồn chất xám

    Họ và tên: Nguyen Lan Chi
    Địa chỉ: Hanoi
    Email: lanchinguyenhn@yahoo.com

    Tôi nhất trí cao với ông Nguyễn Trần Bạt khi cho rằng, cải cách giáo dục ở Việt Nam không khó. Việc cải cách giáo dục là vấn đề bức thiết. Chúng ta đã có nhiều ý tưởng cho cho nền giáo dục nước nhà, thậm chí, rất nhiều bài học thuộc về quá khứ. Vậy tại sao không đổi mới và đổi mới thật nhanh? Tôi cho rằng trong số những nhà quản lý không ai không biết. Chỉ có điều, liệu có ai đó có tâm thật sự và dám làm hay không mà thôi.

    Họ và tên: Phuong
    Địa chỉ: Bai An
    Email: phuong.doanthe@yahoo.com

    Tôi thường xuyên theo dõi bài viết của Anh Bạt trên tuanvietnam.net và nhận thấy bài viết của Anh ngày càng "hay" hơn, "sâu" hơn, và "nóng" hơn. Nhưng trên hết, các bài viết của Anh đậm chất nhân văn và luôn hàm chứa những nhận định khúc triết nhưng đầy bất ngờ khi bình luận về các vấn đề xã hội. Cám ơn và chúc tác giả khỏe.

    Họ và tên: Ngoc Lan
    Địa chỉ: Ha noi
    Email:

    Bài báo hay, nêu dược nhiều bức xúc của giáo dục nước nhà. Tôi là độc giả rât đồng tình với bác  Bạt. Trẻ thơ của chúng ta thiếu hạng phúc. Tôi biết Bộ Giáo dục không cho phép giáo viên tiểu học giao bài tập về nhà cho các cháu học sinh nhưng trong thực tế các cháu bị giao rất nhiều bài tập. Tôi cảm thấy rất bức xúc về vấn dề này bởi vì các cháu trở nên rất sợ học, chúng không còn hứng thú với học. Nguy hiểm hơn ở tuổi quá nhỏ nếu bị học nhiều các cháu sẽ hỏng mắt và sức khỏe trong tương lai cũng bị giảm sút. Còn các vấn đề khác không có chỉ thị cấm của bộ giáo dục thì chúng ta sẽ giám sát sao đây. Tôi cũng mong muốn có sự cải cách thật sự để thế hệ trẻ yêu sự học và trở thành nhũng công dân có ích và hạnh phúc.

    Họ và tên: Nguyen Thi Thu Huong
    Địa chỉ: Buon Ma Thuot
    Email:

    Đọc bài vê Giáo dục VN và căn bệnh thiếu hạnh phúc mãn tính; Tôi rất mong những người có trách nhiệm nên có cái nhìn tổng quát, khi đã xác định được nguyên nhân rồi thì phải tập trung vao sửa sai ngay để nền giáo dục của chúng ta đi đúng hướng và mới có thể có những kết quả tốt được. Tôi thấy có một thực tế là chúng ta đào tạo với đầy đủ các kiến thức căn bản nhưng kiến thức ấy không được áp dụng vào chuyên môn vì thế mà nó không phát huy được trong thực tế! Tại sao chúng ta không đào tạo theo đúng chuyên ngành như một số nước để khi làm việc người ta sẽ phát huy được khả năng chuyên môn. Hiện nay viêc đào tạo nhân cách còn it được chú trọng; Hiện tượng học sinh ngày nay hư hỏng thiếu nhân cách cũng là một báo động đối với ngành giáo dục.

    Họ và tên: Lê Văn Tú
    Địa chỉ: Quận 8, Tp.HCM
    Email: lvtu@tribeco.com.vn

    Tôi như hạt giống nằm giữa sa mạc gặp mưa khi đọc được lời bình của Chuyên gia Nguyễn Trần Bạt. Thật sự thì tôi chỉ là một nghĩ về vấn đề này một cách lan man, cho đền một tối khi xem tivi tôi thấy cảnh cầu thủ đuổi đánh một trọng tài - một hành động không thể nào chấp nhận trong bất cứ lý do gì ... Rồi những chuyên gia và những "người có trách nhiệm" nói rằng "những cầu thủ Việt Nam, chủ yếu là họ chơi từ phong trào lên nên không được giáo dục đàng hoàn nên họ mới có những hành động như thế" điều đó có nghĩa rằng muốn dứt điểm tệ nạn đó trong mắt bạn bè thế giới thì chúng ta cho các cầu thủ học .... Đúng là như thế, nhưng đó là cái lá của vấn đề, không phải nhánh chứ nói chi đến gốc. Bởi tôi thiết nghĩ đến chính bản thân tôi cũng như những bạn bè của tôi, những người mà xã hội này cho rằng những người có học vì rằng chúng tôi tốt nghiệp đại học sau đó mỗi người một công việc, nổ lực để tìm hạnh phúc cho bản thân và gia đình, ... Tuy nhiên những hành động đó có cũng có thể xãy ra trong hàng ngũ của chúng tôi, vậy nguyên nhân có phải là "có học" hay không? Môn đạo đức theo ta mười hai năm trên ghế phổ thông để khi có tấm bằng kỹ sư, cử nhân thì chúng ta chưa biết bỏ một miếng giấy kẹo trên tay của chúng ta vào thùng rác ở những nơi công cộng, trong khi những nông dân ở một số quốc gia họ nhất định phải xếp hàng mua bánh mì cho dù chỉ có hai người. vậy thì chứng ta ngồi mà nói những cầu thủ của chúng ta vô học, liệu có hàm hồ quá chăng?. Từ đó chúng ta nên xem lại chính bản thân mỗi người chúng ta và quyết tâm xây dựng một thế hệ tương lai sống và làm việc "có gốc" từ gia đình đến nhà trường, xã hội không một ai có thể đơn phương thực hiện.

    Họ và tên: DMD
    Địa chỉ: Hà Nội
    Email: dumahung@yahoo.com

    Những năm 80 của thế kỷ trước, khoá chúng tôi có hơn chục người vào đại học và cao đẳng. Có một anh trong thời gian học đại học anh ta chỉ chọn lấy khoảng 10 môn để học ngày học đêm, học đến quên ăn quên ngủ và thực sự đầu tư cho những môn học đó. số môn còn lại anh ta nhờ chúng tôi học hộ, điểm danh hộ và cho anh ta chép bài khi thi hết môn. Lúc đó nhóm chúng tôi đã kịch liệt lên án thái độ và cách học tập của anh ta, tuy nhiên là bạn cùng trường từ nhỏ nên chúng tôi vẫn thay nhau giúp anh ta cái việc anh ta nhờ nhưng cùng nhau khuyến cáo là sau này anh ta sẽ không trở thành người toàn diện được. Nhưng tới nay sau hơn 20 năm ra trường và công tác đúng ngành nghề được đào tạo anh ta trở thành một chuyên gia có uy tín của nước nhà về chuyên môn và anh ta cũng hội nhập nhanh hơn trong nhóm chúng tôi về tất cả. Tôi xin có câu chuyện thật này để minh chứng thêm cho bài báo này, tôi đang lặng lẽ làm theo cách của anh bạn tôi 20 năm trước đối với các con tôi và qua bài báo này đã cho tôi thêm niềm tin là tôi đang đi đúng đường, với tốc độ hội nhập và phát triển như vũ bão hiện nay các cháu không cơ hội làm lại khi mà các bác các chú còn tranh luận chưa có hồi kết về cải cách giáo dục.

    Họ và tên: Binh An
    Địa chỉ: Nha Trang
    Email: anbinhluong2005@yahoo.com.vn

    Tôi thật sự bức xúc khi nhìn thấy học sinh VN ngày càng mỏi mệt khi phải đi học , không có 1 em nào có cảm giác được đi học là điều hạnh phúc cả vì chẳng được vui chơi , chẳng được nghĩ ngơi mà học thì toàn là những thứ không áp dụng được trong thực tế ( theo từng độ tuổi) , chưa tính đến chuyện fải học tối ngày để kịp giáo trình của giáo viên vì bệnh thành tích .Vì vậy tôi tha thiết mong các vị lãnh đạo cấp cao hãy làm những gì mà mình có thể làm cho thế hệ trẻ .Nếu cảm thấy cần thay đổi bộ máy quản lý giáo dục của cả nước thì nên làm để giáo dục VN ngày càng cho ra những sản phẩm có giá trị hơn .

    Họ và tên: Nguyễn Văn Bôn
    Địa chỉ: Hà đông,Hà nội
    Email: bon_nv@yahoo.com

    Một bài báo rất đáng đọc trong lúc đầy rẫy những bài và tin nhảm nhí và phản cảm trên các trang báo mạng hiện nay.Tôi có dịp đọc nhiều bài của Ông Nguyễn Trần Bạt trên trang "chúngta.com" phải thừa nhận Ông có nhiều ý kiến sắc sảo và mới mẻ. Hiện nay vẫn có những "sản phẩm giáo dục"tốt và có đóng góp cho xã hội nhựng phải khẳng định đó là do kết quả của giáo dục gia đình có nghĩa là gia đình nào chú ý và quan tâm tới con cái,hiểu được các khuyết tật của một nền giáo dục có triết lý sai(lời Ông Bạt) từ đó định hướng cho con cái đúng thì mới có sản phẩm tốt,nghĩa là "sản phẩm"đó mới thưc sự có giá trị.Cảm ơn Ông Nguyễ Trần Bạt.

    Họ và tên: Nguyen Ngoc Phuoc
    Địa chỉ: Hanoi
    Email: thanglong_living@yahoo.com

    Nếu các nhà quản lý và quy hoạch giáo dục Việt Nam ai cũng có được cái nhìn một cách tâm huyết và sâu sắc như bác Bạt thì nền GDVN đã cất cánh từ lâu rồi! Tôi cũng đồng ý với bác Bạt là lấy mô hình giáo dục của các nước Bắc Âu (như Thụy Điển, Đan Mạch) làm nền cho mô hình giáo dục ở Việt Nam vì cuộc sống, chế độ XH hiện hữu tại những nước này chẳng khác gì chế độ "XHCN" mà chúng ta đang mong vươn tới !

    Họ và tên:
    Địa chỉ:
    Email: Vietnamlan@yahoo.com

    Giáo dục có thể hiểu là khơi và day những gì mà con người có thể đúc rút và sáng tạo ra thông qua sự chọn lọc của hệ thống quan điểm thực hiện của từng tổ chức, xã hội và đất nước để vừa đạt được mong muốn phát triển chung của loài người vừa đạt được cái riêng của từng tổ chức. Tuy nhiên để đạt được kết quả theo mong muốn thì hệ thống giáo dục của chúng ta phải hoà nhập với Quốc tế và cần phải được thực hiện riêng đồng bộ đối với toàn bộ hệ thống tổ chức văn hoá xã hội của VN. Cái khó cho những nhà hoạch định cải cách giáo dục VN là làm sao đạt được cả hai yêu cầu nói trên mà đốt cháy được các giai đoạn phát triển cần thiết của nó, mà không chỉ thực hiện chỉ riêng việc cải cách giáo dục được mà phải thực hiện cải cách đồng bộ với tất cả các lĩnh vực khác của đời sống văn hoá xã hội. Vì thế công tác giáo dục của ta thời gian qua còn rối chưa có giải pháp tháo gỡ trước mắt và lâu dài. Tôi cho rằng hiện nay quan điểm giáo dục của ta cần xác định rõ hoà nhập đến đâu và cái gì cần thực hiện trước và phải thực hiện đồng bộ với các lĩnh vực khác trong hệ thống tổ chức xã hội, lộ trình thực hiện, đến khi nào thì hội nhập sâu rộng với thế giới. Nên chăng các nhà hoạch định chính sách không chỉ nhìn xa trông rộng mà còn phải nhìn trước nhìn sau nên mở hội nghị "Diên Hồng" tập hợp các bô lão già tre gái trai, lấy ý kiến toàn diện hơn và đưa ra quyết sách sớm tránh để tình trạng có quá nhiều nhiều ý kiến phê bình công tác giáo dục như hiện nay.

    Họ và tên: Tô Hoài Văn
    Địa chỉ: Số 79 Ngõ 252 Ngọc Thuỵ, Long Biên, Hà Nội
    Email:

    Một vài giải pháp có thể làm ngay về Giáo Dục

    1. Mục tiêu của nền Giáo dục: Đào tạo nên con người có đủ Sức khỏe-Nhân cách-Kiến thức cơ bản và Kĩ năng để quay lại phục vụ Xã hội.

    2. Một số giải pháp có thể áp dụng ngay mà chưa cần một cải cách lớn và không tốn kém:

    (1) Ngừng những dự án cải cách sách giáo dục dùng ngân sách nhà nước khi chưa ngã ngũ, số tiền tiết kiệm được tập trung cho việc tăng lương giáo viên

    (2) Chỉ chấm điểm học sinh những môn khoa học tự nhiên như Toán, Lí, Hóa… Những môn học xã hội như Văn. Sử, hội họa, thể dục chỉ nên đánh giá cấp chứng chỉ “đỗ” hay “không đỗ”.

    (3) Giảm ngay lượng bài tập về nhà tất cả các môn học

    (4) Giảm độ khó của các kì thi học kì và tốt nghiệp

    (5) Chia các kì nghỉ của học sinh và thày cô thành nhiều kì trong một năm một cách khoa học, tránh hiện tượng hiện nay: cứ đến kì nghỉ 30.4, 1.5, Tết dương lịch- Âm lịch là học sinh lại phải kiểm tra học kì, tốt nghiệp, gây tâm lí căng thằng và các em rất khó tập trung và gây khó cho các gia đình học sinh và thầy cô khi muốn tổ chức đi nghỉ hoặc liên hoan gia đình.

    (6) Chỉ nên yêu cầu mặc đồng phục vào thứ 2 đầu tuần (quần áo đồng phục hiện không thuận tiện, chất liệu kém và đắt, đặc biệt mùa đông áo đồng phục mỏng rất khó mặc.

    (7) Tăng cường cho các em học sinh mọi cấp đi dã ngoại, tìm hiểu thực tế và có các hoạt động nhóm như cắm trại…
     
    3. Một số giải pháp lâu dài

    (1) Tăng cường quĩ đất cho việc xây dựng trường học đặc biệt ở các khu đô thị mới, nằm ở các vị trí yên tĩnh, an toàn, tránh gây ùn tắc giao thông và nguy hiểm.
     
    (2) Khuyến khích mọi thành phần xã hội tham gia đóng góp xây dựng các trường dân lập.

    (3) Tham khảo chương trình SGK và phương pháp sư phạm của các trương quốc tế tại Việt nam và các nước
     
    (4) Phải có lộ trình cụ thể để tăng số trường học mọi cấp ở từng tỉnh và thành phố, sao cho học sinh tối đa một lớp học tùy cấp chỉ nên từ 30-40 em. Hiện nay một lớp học quá đông gây áp lực cho giáo viên, đặc biệt các lớp tiểu học khi các em còn hiếu động khó bảo……

    Họ và tên: Nguyễn Văn Dương
    Địa chỉ: Phú Hội - Đức Trọng - Lâm Đồng
    Email: tuduysangtao_nd@yahoo.com.vn

    Thầy cô dạy chúng tôi trước đây còn nhiều khó khăn và vất vả. Nhưng các thầy cô đã dạy dỗ chúng tôi về nhân cách sống và truyền thụ kiến thức cho chúng tôi nên người. Hình ảnh các thầy cô thời học sinh đã in vào ký ức và đi theo chúng tôi cả cuộc đời.

    Để có hạnh phúc thực sự trong nền giáo dục nước nhà thì người truyền thụ kiến thức phải đúng nghĩa bậc làm thầy. Hậu quả nhiều năm chúng ta coi nhẹ công tác sư phạm, đã tạo ra đội ngũ giáo viên còn nhiều chắp vá; có người chưa dạy nổi chính mình về lối sống, tư duy còn hạn chế nói chi đủ tài và đức dạy người .

    Mặt khác, chúng ta hãy để cho hoc sinh có cảm hứng tiếp thu kiến thức; đừng nhồi nhét nhiều bài vở cho con trẻ. Thiết nghĩ, phải có sự nhận thức và việc làm tham gia của toàn xã hội trong chiến lược trấn hưng nền giáo dục nước nhà./-

    Họ và tên: Lê Phượng
    Địa chỉ: Hà Nội
    Email: lephuongxhh@yahoo.com

    Giáo dục Việt Nam đào tạo theo sách vở mà không hề có tính ứng dụng. Tôi đã làm việc cùng với rất nhiều tiến sỹ, giáo sư, họ dạy rất hay, nhưng thực hành rất dở, chính vì vậy học trò của họ cũng tương tự: bằng cấp đầy mình nhưng khi đi làm thực tiễn không biết bắt đầu từ đâu.
     
    Cả một nền giáo dục đang chạy theo những cái hư danh, huyền ảo mà không có thực. Học sinh ra trường lại học tiếp thạc sỹ, nhưng đến khi đi làm chẳng biết để làm gì. Học thì rất chung chung, chẳng có một chuyên ngành nào chuyên sâu, khi ra trường sinh viên cũng chẳng phải làm luận văn, thi vài môn thế là tốt nghiệp.

    Trẻ em mới học lớp 1 đã phải "gia sư". Học đến phổ thông cơ sở thì mỗi một phải kèm một gia sư, nếu không có gia sư thì cô giáo giảng trên lớp học sinh không hiểu được. Nhiều khi tức con, mắng con nhưng quá bất lực, nếu không "đua" thì mình sẽ bị bỏ lại phía sau, biết là không đúng nhwng cũng cứ phải đua.

    "Bệnh thành tích" dù có đựơc điều trị, nhưng đã thành mãn tính.

    Chương trình, sách giáo khoa thay đổi liên tục. Giáo dục Việt nam đang biến học sinh cả nước thành một cái "lò thí nghiệm" hết năm này sang năm khác, hết thập kỹ nằy sang thập kỹ khác.

    Tôi chỉ mong sao con trẻ được đến với một niềm vui "được đi học" chứ không phải "bị đi học" như hiện nay. Chỉ mong sao với một số lượng giáo sư tiến sỹ như hiện nay có thể phát minh ra được những thứ mà người nông dân đã và đang làm dược.

    Họ và tên: Mai Hoa Thảo
    Địa chỉ: HẢI DƯƠNG
    Email:

    Tôi đồng ý với một số quan điểm của tác giả, tuy nhiên có một điểm mà tôi không thể đồng tình đó là:(Trong chiến tranh, các thày giáo của thế hệ chúng tôi biết nhiều hơn, biết một cách chắc chắn hơn, biết một cách căn bản hơn, biết một cách ổn định hơn các thày giáo bây giờ). Phải chăng các Thầy Giáo ngày ấy biết được cái bàn tính thì cộng trừ nhân chia như thế nào, biết cỗ máy hơi nứoc hoạt động như thế nào, hay biết chắc chắn chú bộ đội nào vào Dinh Độc Lập đầu tiên.... Theo cách nghĩ chủ quan của tôi thì khẳng định trên của tác giả là quá bảo thủ và không công bằng

    Họ và tên: Ngô Đại
    Địa chỉ:
    Email: dai_ngo@hn.vnn.vn

    Bài viết của anh Trần Bạt rất hay nhưng tôi muốn bổ sung thêm. Muốn giáo dục Nhân Cách cho trẻ, muốn bồi dưỡng, hun đúc nâng cao tính Nhân Văn, tính Tự Trọng cho trẻ thì chúng ta phải có những Nguyên Mẫu, chúng ta phải có một môi trương lành mạnh về cơ bản mang các đặc tính Nhân Văn đó để Làm Gương cho Trẻ, để từng ngày từng giờ Trẻ đườc dần dần ý thức được về những điều tốt đẹp gây xúc động để Trẻ sẽ đem theo và rèn luyện trong suốt cuộc đời tự lập sau này của nó; Và song song với việc bồi dưỡng hun đúc cho trẻ những phẩm chất mang tinh Nhân Văn của Loài Người Tiến bộ, là bồi dưỡng cho trẻ cả Tính Chiến Đấu không khoan nhượng với những cái xấu, với những thói hư tật xấu đang còn tồn tại trong xã hội.

    Họ và tên: Mai Thị Thể- TP. HCM
    Địa chỉ:
    Email:

    Tôi rất đồng tình với bài viết của ông Bạt và một số giải pháp mà bạn Tô Hoài Văn đưa ra để cải cách nên giáo dục. Tôi hiện nay có con hơn 2 tuổi, và nhìn cái cách giáo dục chúng ta đang áp dụng ở nhà trường và xã hội hiện nay đối với con trẻ, tôi rất băn khoăn lo lắng khi con tôi đến tuổi đi học mà vẫn cái cách giáo dục như thế này thì tội cho con tôi lắm (và tội cho cả giáo viên nữa). Tôi ước mong sao những nhà quản lý, những người làm công tác giáo dục hãy nghiên cứu và thực hiện ngay một số giải pháp thiết thực đã nêu trên để tôi không phải đặt ra mục tiêu như nhiều người vấn đang làm và đang gồng mình để làm là: Ở cấp tiểu học và trung học cơ sở thì cho con đi học trường quốc tế, lớn lên thì sẽ cho con đi du học. Rồi tôi lại phải băn khoăn với câu hỏi: cho con đi du học rồi thì nó sẽ xa cách mình đằng đẵng, và sau khi du học rồi thì nó có còn gần gũi với mình nữa không.

    Họ và tên: Thạch Hải Nguyên
    Địa chỉ:
    Email: nhathu98@yahoo.com

    Đây la bài viết khá hay, với ba cái hay nhất: - Giáo dục cần có các con người Tự do - Tự lập - Tự trọng đề giúp hình thành nên ngững con người Tự do - Tự lập - Tự trọng.
     
    - Giáo dục phải phù hợp với quy luật phát triển tự nhiên của học sinh, sinh viên. Giáo dục phải đem lại hạnh phúc cá nhân con người.

    - Giáo dục phải có năng lực ứng xử và cạnh tranh toàn cầu. Trong lĩnh vực quân sự, chúng ta có những bài học quý báu về vấn đề này. Một thái độ tự ti không thể dẫn tới những thành công về này được. Bởi vậy, xin đề nghị thêm vào khái niệm: Tự chủ. Tuy nhiên, khi đánh giá một nhà giáo cụ thể có theo đuổi những điều hay trên đây hay không, tác giả nên có đầy đủ thông tin và phân tích sâu hơn. Bởi vì, một lí thuyết xã hội luôn cần một tấm gương, một lí thuyết khoa học luôn cần một thực nghiệm thành công.

    Họ và tên: Trần Thế Sơn
    Địa chỉ: Sở GD&ĐT Nghệ An
    Email: sontrt@nghean.edu.vn

    Bài viết sâu sắc và dễ thực hiện nếu các nhà lãnh đạo đất nước (không phải chỉ ông Bộ trưởng nói) có chính sách đúng. Giáo viên là những trí thức nhạy cảm với thời cuộc. Nếu để họ cảm thấy minh bị xếp hạng sai thì bao nhiêu triết lí hay cũng vô ích. Hãy tác động đến tâm tư, tình cảm thiêng liêng của họ như một thời đã có bằng những chính sách cụ thể của xã hội để họ thấy nghề mình thực sự là cao quý nhất.


    Nhắn tin cho tác giả
    Đỗ Trung Thành @ 19:51 26/02/2009
    Số lượt xem: 452
    Số lượt thích: 0 người
     
    Gửi ý kiến